Tá an leathanach seo mar chuid den taispeántas An tAcht Oifigigh Cúirte 1926.
Fill ar an taispeántas
Chlúdaigh nuachtáin scéal an Bhille go forleathan ag an am
Ina thuarascáil in 1923, rinne an Coiste Breithiúna príomh-mholtaí i ndáil le riaradh an chórais cúirteanna nua a bhí molta aige.
Don Ard-Chúirt, mhol sé go mbunófaí Príomh-Oifig, faoi cheannas “Máistir nó Príomh-Oifigeach”, áit ina n-eiseofaí nó ina gcomhdófaí na himeachtaí go léir. Chun dul i ngleic le fadhb na pátrúnachta, mhol sé go mbeadh ball foirne na n-ardchúirteanna ina státseirbhísigh, go líonfaí folúntais ag an leibhéal sóisearach trí scrúdú iomaíoch, agus go ndéanfaí ceapacháin ag an leibhéal sinsearach den chuid is mó ó na hoifigigh a fuair ardú céime ó na céimeanna sóisearacha.
Mhol sé go mbunófaí oifig chúirte nua ar leibhéal an chontae, faoi cheannas oifigigh ina raibh a chuid feidhmeanna nasctha leis na feidhmeanna a bhí á gcomhlíonadh ag Cléireach na Corónach agus na Síochána agus ag an gCláraitheoir don Chúirt Chontae agus ag an mBreitheamh Assize - post an Chláraitheora Contae amach anseo.
Thug an Rialtas tosaíocht san Acht Cúirteanna Breithiúnais 1924 do reachtaíocht a rith le haghaidh na gcúirteanna nua, agus ní raibh sé go dtí Feabhra 1926 a thug sé Bille isteach i nDáil Éireann - an Bille Oifigigh Cúirte 1926 - lena bhforáiltear do na buanstruchtúir riaracháin chun tacú leis na cúirteanna sin.
Idir an dá linn, tháinig oifig nua Chléireach na Cúirte Dúiche in áit oifig Chléireach na gcúirteanna gearra, ag comhlíonadh na bhfeidhmeanna céanna. Rinne an tAcht Cúirteanna Breithiúnais 1924 caomhnú ar phost gach cláraitheora, cléirigh agus oifigeach eile “[u]nless and until otherwise determined by the Oireachtas”.
Mhol an Bille 1926 struchtúr oifige agus foirne nua le haghaidh na leibhéil éagsúla dlínse, mar seo a leanas:
- san Ard-Chúirt agus sa Chúirt Uachtarach, na hoifigí agus na hoifigigh shinsearacha mar seo a leanas:
- an Phríomh-Oifig, faoi bhainistíocht Mháistir na hArd-Chúirte, a raibh cumhachtaí gar-bhreithiúnacha le tabhairt dó freisin
- Oifig an Mháistir (bainte ón mBille níos déanaí mar, de bharr fheidhm bhainistíochta an Mháistir i leith na Príomh-Oifige, nach raibh gá léi)
- Oifig an Mháistir-Fhómhais faoi bhainistíocht an Mháistir-Fhómhais Sinsearaí
- an Oifig Phrobháide, faoi bhainistíocht an Oifigigh Phrobháide;
- an Oifig Féimheachta (brainse an Chláraitheora san áireamh, faoi bhainistíocht an Chláraitheora Féimheachta, agus brainse an tSannaí, arna bhainistiú ag an Sannaí Féimheachta)
- Oifig na gCuntas agus na bhFiosrúchán, faoi bhainistíocht an Oifigigh um Chuntais agus Fiosrúcháin (ar a dtugtar “Oifig an Scrúdaitheora” agus “an Scrúdaitheoir” faoi seach, tráth achtaithe an Bhille)
- Oifig an Chuntasóra, faoi bhainistíocht Chuntasóir na hArd-Chúirte
- Oifig Chláraitheoir na Cúirte Uachtaraí (faoi bhainistíocht an Chláraitheora sin, a bhí ina Chláraitheoir don Chúirt Achomhairc Choiriúil freisin)
- Oifig an Chláraitheora don Phríomh-Bhreitheamh (ag riaradh na dlínse coimircíochta a fheidhmíonn an Príomh-Bhreitheamh i leith daoine fásta éagumasaithe agus mionaoiseach, agus an gnó a bhíodh á reáchtáil i ndlísheomraí an Tiarna Seansailéara roimhe sin - cúrsaí aturnaetha agus coimisinéirí mionnaí den chuid is mó), faoi bhainistíocht an Chláraitheora don Phríomh-Bhreitheamh
- idirmhalartacht foirne (seachas na príomhoifigigh) idir oifigí na n-ardchúirteanna de réir mar a ordóidh agus nuair a ordóidh an tAire.
- sa Chúirt Chuarda,
- Oifig Cúirte Cuarda le haghaidh gach contae agus gach buirg, arna bainistiú agus arna rialú ag oifigeach nua (de réir moladh an Choiste Breithiúna) - an Cláraitheoir Contae - arna cheapadh ag an Rialtas agus i seilbh oifige fad is toil leis an Rialtas.
- chomhlíonfadh an Cláraitheoir Contae na feidhmeanna a bhí á gcomhlíonadh ag Cléireach na Corónach agus na Síochána agus ag Cláraitheoir Cúirte Bille Shibhialta, chomh maith le haon chumhachtaí agus dualgais nua a bhronnfaí orthu le reacht nó le riail chúirte.
- sa Chúirt Dúiche,
- Oifig Chléireach na Cúirte Dúiche, a cruthaíodh ar bhonn eatramhach in 1923, curtha ar bhonn buan, agus rinneadh na Cléirigh Chúirte Dúiche shealadacha a ceapadh faoin Acht sin a athcheapadh go héifeachtach ar na coinníollacha seirbhíse (cuid acu a bheith buan agus inphinsin, cuid acu a bheith sealadach) a bhí acu roimhe sin
- Cuireadh deireadh le hoifig chláraitheora na gCléireach Cúirte Dúiche - comharba Oifig Chláraitheoir na Seisiún Cúirteanna Gearra - agus rinneadh í a chomhtháthú sa Roinn Dlí agus Cirt.
